Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının Özellikeri ve Sonuçları

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1934-1938) 8 Ocak 1934 tarihinde yürürlüğe girdi.    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, 1930’lu yıllardan itibaren uygulamaya konan devletçi ekonomi politikasının bir sonucuydu. Dönemin koşulları itibariyle devletçi ekonomi Türkiye için adeta bir zorunluluktu. Çünkü ortada ne doğru düzgün bir sanayi ne de bu sanayiyi kuracak olan bir sermaye sınıfı vardı.   Tüm dünyayı derinden sarsan…

Devamını Oku »

Takrir-i Sükûn Dönemi ve Gelişmeleri

Cumhuriyet tarihimizde, Takrir-i Sükun dönemi 4 Mart 1925 – 4 Mart 1929 tarihleri arasını kapsar. Pek çok gelişmenin yaşandığı dönemin bu isimle anılmasının nedeni, Şeyh Said İsyanını bastırmak amacıyla İsmet İnönü hükümeti tarafından çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunudur.   Bu dönem Şeyh Said isyanının bastırılmasının yanı sıra pek çok önemli devriminde hayata geçirildiği bir dönem olması açısından oldukça önemlidir. Takrir-i Sükûn…

Devamını Oku »

Papa Eftim ve Türk Ortodoks Patrikhanesi

Türk Ortodoks Patrikhanesi, Birinci Dünya Savaşı sırasında Fener Rum Patrikhanesinin yıkıcı faaliyetlerine katılmak istemeyen Ortodoks Hristiyan Türklerin (Karamanlılar) çabaları sonucunda, Büyük Taarruzun hemen ardından kurulan Türk kilisesidir.   Pavlos Karahisaridis ya da sonraki adıyla Zeki Erenerol, Papa Eftim ünvanıyla kilisenin ilk patriği olmuştur.   Kendilerine Karamanlı denilen topluluk, Ortodoks Hıristiyan olmakla birlikte, Türkçe konuşmakta ve Konya, Niğde, Nevşehir, Kayseri ve…

Devamını Oku »

Güneş Motel Olayı Nedir? Ne Zaman, Nerede ve Nasıl Gerçekleşmiştir?

Güneş Motel Olayı, 1977’de, iktidardaki Adalet Partisi’nden istifa eden 11 milletvekilinin Ecevit liderliğindeki CHP’ye geçmesi olayıdır.   Milletvekilleriyle CHP’ye geçiş konusunda yapılan görüşmeler, İstanbul Florya’daki Güneş Motel’de gerçekleştiği için, olay siyasal tarihimize bu şekilde geçmiştir.   Güneş Motel olayı sonrasında, 31 Aralık 1977‘de yapılan gensoru oylamasıyla, Süleyman liderliğindeki II. Milliyetçi Cephe Hükümeti Meclis’ten güvenoyu alamayarak düşürülmüştür.   Böylece “Güneş Motel…

Devamını Oku »

Mübadele Nedir? Kısaca Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Hakkında Bilgi

Mübadele “değiş-tokuş” anlamına gelen Arapça kökenli bir sözcüktür.   Tarihimizde genel olarak  “Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi” ni anlatmak için kullanılır.   Türk-Yunun Nüfus mübadelesi, 1923 yılında Lozan Konferansı‘nda kararlaştırıldı.   Buna göre Türkiye’deki Rumlarla Yunanistan’da bulunan Türkler, karşılıklı olarak yer değiştirecekti.   Ancak, 30 Ekim 1918’den yani Mondros Mütarekesinin imzalanmasından önce İstanbul’a yerleşmiş olan Rumlar ile Batı Trakya’da yaşayan Türkler “etabli”…

Devamını Oku »

Asya Tipi Üretim Tarzı Nedir? Kısaca Tanımı ve Türkiye’de ATÜT Tartışmaları

ATÜT Kavramının Tanımı ve Genel Özellikleri   Batı toplumlarını açıklamak için geliştirdiği toplum modelleriyle (İlkel-Komünal Toplum, Antik Toplum, Feodal Toplum ve Burjuva Toplumu) Doğu toplumlarını açıklamakta güçlük çeken Karl Marx, bu nedenle çeşitli yazılarında doğu toplumlarının farklı bir üretim biçimine sahip olduğunu ileri sürmüş ve böylece yeni bir kavram geliştirmiştir.   Bu kavram, “Asya Tipi Üretim Tarzı” ya da “ATÜT”…

Devamını Oku »

Milli Mücadeleye Yararlı ve Zararlı Cemiyetler Hangileridir?

Milli Mücadeleye Yararlı Cemiyetler   Osmanlı Devletinin Mondros Mütarekesinin ardından başlayan işgallere karşı tepkisiz kalması sonucunda, Türk milleti kendi kendini örgütlemiş ve mücadeleye girişmiştir.    Bu amaçla işgallere karşı bölgesel özellikler taşıyan çok sayıda cemiyet kurulmuştur.   Bu cemiyetler, Sivas Kongresinde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri adı altında tek bir çatı altında toplanmalarına dek, vatanın bütününden çok bulundukları bölgelerin…

Devamını Oku »

EMİNSU Olayı Nedir?

EMİNSU Olayı; orduda 27 Mayıs Darbesinin ardından, 2 Ağustos 1960’ta çıkarılan bir kanunla gerçekleştirilen geniş çaplı bir tasfiye hareketidir.   Adını tasfiye edilen subaylar tarafından kurulan Emekli İnkilap Subayları Derneği’nden (EMİNSU) alır.    Darbeyi gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi, darbenin hemen ardından orduda geniş çaplı bir tasfiye hareketini gündemine aldı.   Çünkü Milli Birlik Komitesi, içinden çıktığı orduya güvenemiyor ve durumunu…

Devamını Oku »

Vagon Li (Wagon-Lits) Olayı Nedir? Kısaca Nedeni ve Sonuçları

Vagon-Lits olayı; 22 Şubat 1933’de, Wagon-Lits Şirketinin Beyoğlu Şube Müdürü Mösyö Jannonive ile memur Naci Bey arasında başlayan dil tartışmasının, kısa bir süre içerisinde ulusal bir mesele haline gelmesi olayıdır.   Fransız Wagon Lits şirketi, Cumhuriyetin ilk yıllarında Ankara ile İstanbul arasındaki yataklı vagonları işletmekteydi.   Özellikle yeni başkent ile eski başkent arasında sık sık seyahat eden politikacıları ve iş…

Devamını Oku »

1961 Anayasası: Genel Özellikleri ve Önemli Maddeleri

1961 Anayasasının Genel Özellikleri   1961 Anayasası, 1960 Askeri Müdahalesi tarafından kurulan Temsilciler Meclisi tarafından hazırlanmış ve 9 Temmuz 1961’de halkoyuna sunularak kabul edilmiştir. 1961 Anayasası Türk tarihinde, halkoylamasına sunularak kabul edilen ilk anayasadır.    Tek parti döneminde ve ülkenin içinde bulunduğu olağanüstü şartlar göz önünde bulundurularak hazırlanan 1924 Anayasası‘nın, artık çok partili hayata geçmiş olan Türkiye’de sağlıklı bir şekilde…

Devamını Oku »
Başa dön tuşu