Kısaca Hegemon Devlet ve Hegemon Güç Kavramları

Dünya tarihine bakıldığında, hemen hemen her dönemde belli devletlerin uluslararası alanda büyük bir güç kazandığı görülmektedir. Bu devletler, hem uluslararası alandaki gelişmeleri daha fazla etkileme gücüne sahiptirler hem de dünya ticaretinden daha fazla pay almaktadırlar.   İşte bu ülkeler, o dönemin “hegemon gücü” ya da “hegemon devleti” olarak adlandırılırlar.   Kısaca “hegemon güç” uluslararası sisteme … Daha Fazla Oku

Jeopolitik Nedir? Kısaca Tanımı ve Önemi

Jeopolitik kavramı coğrafya ve politika kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Kavram, dış politikanın belirlenmesinde coğrafi konumun temel alınmasını ifade etmek için kullanılır.   Alman coğrafyacı ve antropolog Friedrich Ratzel’e göre Jeopolitik, devletlerin coğrafi özellikleriyle siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bir bilim dalıdır.   Bir ülkenin coğrafi konumunu jeopolitik anlamda değerlendirdiğimizde, onun hangi iklim kuşağında olduğu, deniz ve … Daha Fazla Oku

Küreselleşme Sürecinin Tarihsel Gelişimi

Küreselleşme sürecinin tarihsel gelişimi üzerine odaklanan Roland Robertson’a göre küreselleşme süreci, 15. yüzyılda başlamıştır. Yine Robertson’a göre küreselleşmenin tarihsel olarak gelişim süreci beş aşamaya ayrılır. Bunlar;   Oluşum aşaması (1400-1750): Bu aşamada; yeni ulusal topluluklar doğmuş, modern anlamda coğrafya ve takvim ortaya çıkmış, bireycilik ve hümanizmin önem kazanmıştır.   Başlangıç Aşaması (1750-1802): Bu aşamada; uluslararası … Daha Fazla Oku

Bağımlılık Okulu (Bağımlılık Teorisi) Nedir?

Bağımlılık Okulu, 1960’larda Latin Amerika’nın azgelişmişlik durumunu Latin Amerika perspektifinden bakarak analiz etmeye çalışan anlayıştır. Bağımlılık Okulu, geleneksel-modern toplum ikiliği yerine merkez-çevre ya da metropol-uydu ikiliğini kullanmıştır.   Bu anlayışa göre, Kapitalist üretim biçimi, güçlü merkez ülkeler ve onlara bağımlı oldukları için azgelişmiş olan çevre ülkeler yaratmıştır.   Bağımlılık Okulu’nun en önde gelen teorisyeni Andre … Daha Fazla Oku

Maastricht Kriterleri Nedir?

Ekonomik ve Parasal Birliğin (EPB) aşamaları, bu aşamalarda izlenecek ekonomik ve parasal politikalar ile bu politikaların uygulanması için gerekli kurumsal değişiklikler Hollanda’nın Maastricht kentinde imzalanan Maastricht Antlaşması ile düzenlenmiştir.   Bu düzenlemeler çerçevesinde, ekonomik ve parasal birliğin gerçekleştirilmesi doğrultusunda, üye ülke ekonomileri arasındaki farklılıkların kaldırılabilmesi için, “Maastricht Kriterleri” olarak adlandırılan ölçütler kabul edilmiş ve bu … Daha Fazla Oku

Kamu Diplomasisi Nedir?

  Kamu Diplomasisi, bir devletin, her alandaki ulusal çıkarlarını uluslararası arenada ileri götürmek amacıyla, yabancı ülkelerin halkları nezdinde yürüttüğü faaliyetlerdir. Yani bu diplomasi türünde amaç, Yabancı ülke halklarının ilgisini ve hayranlığını uyandırmak, takdirini kazanmaktır.   İlk olarak ABD’de 1960’larda ortaya atılmış olan “Public Diplomacy” terimi, Türkçede Kamu Diplomasisi olarak yerleşmiştir.   Diplomasi kelimesi, devletler arasında … Daha Fazla Oku

Medeniyetler Çatışması Nedir?

  Medeniyetler Çatışması tezi, Soğuk Savaş‘ın 1990’ların başında sona ermesinin ardından oluşan yeni uluslararası sistemin temel dinamiklerini anlamlandırma çabalarından birisi olarak Samuel Hungtington tarafından ortaya atılmıştır.   İlk olarak Eylül 1990’da Bernard Lewis tarafından, “Müslüman Öfkenin Kökleri” başlıklı makalede kullanılan bu terim, ABD’li siyaset bilimci  Samuel Huntington’ın Foreign Affairs dergisinde yayımlanan “Bir Medeniyetler Çatışması mı?” … Daha Fazla Oku

ABD Başkanları ve Doktrinleri

Doktrin herhangi bir alanda takip edilmek üzere benimsenmiş ilkeler dizisidir. ABD tarihi boyunca birçok başkanın uluslararası ilişkilerde izledikleri temel ilkeler, o başkanın adıyla anılan birer doktrin olmuştur.   George Washington’un Veda Mesajı (1796)   Bağımsızlık Savaşı sırasında ve hemen sonrasında, Avrupa devletleri arasındaki çekişmelerin kendilerini nasıl olumsuz etkilediğini gören ABD’nin ilk başkanı George Washington 1796’ta … Daha Fazla Oku

Yeni Osmanlıcılık Nedir?

Yeni Osmanlıcılık anlayışı, Türkiye’de özellikle Turgut Özal’ın cumhurbaşkanlığı döneminden itibaren gündeme gelmeye başlayan bir yaklaşımdır.   Türkiye’nin “tarihiyle barışması” gerektiği anlayışında sloganlaşan bu yaklaşım, Osmanlı geçmişini yalnızca Türkiye’nin değil, geçmişte Osmanlı hakimiyeti altında yaşamış halkların da (örneğin, Balkanlarda Boşnaklar, kuzey lrak’ta Türkmenler) özlemle hatırladığı ve ona dönmek istediği şeklindeki bir beklentiye dayanır.   Bu yaklaşımın … Daha Fazla Oku

Uluslararası İlişkilerde Üç Temel Yaklaşım: İdealizm, Realizm ve Pluralizm Nedir?

  Uluslararası ilişkiler disiplininin ortaya çıkışındaki ve gelişimindeki kuramsal tartışmalar, bu bilim dalının diğer sosyal bilimlerden ayrılan özelliklerini ortaya koymaktadır. Uluslararası ilişkiler kuramları, olayların neden ve nasıl ortaya çıktığını, hangi aktörlerin hangi davranış kalıplarına göre hareket ettiklerini, bazı varsayımlardan yola çıkarak açıklamaya çalışır. Uluslararası ilişkiler alanında yapılan bilimsel çalışmaların yol göstericisi olan üç temel kuram … Daha Fazla Oku