Kamu Yönetimi

Yetki Genişliği İlkesi Nedir?

Merkezi idarenin (devlet idaresinin) taşra teşkilatının başında yer alan amirlerin yani valilerin merkeze danışmaksızın ve merkezden emir ve talimat beklemeksizin, merkez adına karar alabilme yetkilerine Yetki Genişliği denir. Yetki Genişliği ilkesinin amacı, merkezden yönetimin doğurduğu bazı sakıncaları ortadan kaldırmak ve sisteme belli oranda hız ve etkinlik kazandırabilmektir.  Bu bağlamda Türk Kamu Yönetimi açısından bakacak olursak; T.C. Anayasasının 126. maddesinde illerin…

Devamını Oku »

Kamu Tercihi Teorisi Nedir? İlkeleri ve Temel Varsayımları

Bireylerin siyasal ve ekonomik kararlarını verirken aynı dürtülerle hareket ettiklerini savunan iktisat yaklaşımına kamu tercihi teorisi denir. Anayasal İktisat ya da Maksimizasyon Yaklaşımı olarak da bilinen bu teori, William A. Niskansen, James M. Buchanan ve Dennis C. Mueller gibi teorisyenlerin görüşlerine dayanır. Kamu tercihi teorisine göre ister seçmen ister siyasetçi isterse de bürokrat olsun bütün bireyler, kolektif kamusal yararlar doğrultusunda değil,…

Devamını Oku »

Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı Nedir? Tanımı ve Dayandığı İlkeler

Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı Nedir? Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı, özellikle 1980’li yıllarından başından itibaren ortaya çıkan; devleti nicel anlamda küçültürken, nitel anlamda onu daha etkin ve verimli kılmayı hedefleyen bir paradigma değişimidir. Yeni Kamu Yönetimi Yaklaşımı; David Osborne, Ted Goebber,  Christopher Hood, Cristopher Pollitt gibi birçok teorisyen tarafından katkı sunulan ve teorik gelişmesini halen sürdüren idari bir reform düşüncesidir.  Kamu…

Devamını Oku »

William Ouchi, Z Teorisi ve Z Tipi Örgütlerin Genel Özellikleri

Z Teorisi Nedir? Z Teorisi, Japon asıllı Amerikalı ekonomist William Ouchi’nin Amerikan ve Japon şirketlerinin yönetim yapılarını karşılıklı olarak incelediği yönetim kuramıdır. Ouchi’nin aynı ismi taşıyan kitabında ayrıntılandırdığı bu kuram, özellikle 1970 ve 80’li yıllarda Japon şirketlerinin artan rekabet gücü ve üretkenliği karşısında, ABD iş piyasalarında Japon şirketlerinin örgütsel görünümü üzerine uyanan merak ve ilginin bir sonucudur. Ouchi’ye göre Japon…

Devamını Oku »

Yönetişim Nedir? Tanımı ve İlkeleri

Yönetişim, toplum ve devlet ilişkilerinde kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının karşılıklı etkileşimine, işbirliğine ve ortaklığına dayanan yeni bir yönetim tarzıdır. Diğer bir ifadeyle yönetişim, kamu yönetimini devlet ve siyasal faaliyet alanı ile sınırlandırmamakta, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları gibi devlet ve siyaset dışı kurumları da yönetimin vazgeçilmez unsurları olarak kabul etmektedir. Böylece çok aktörlü bir yönetim anlayışı…

Devamını Oku »

Normlar Hiyerarşisi Nedir?

Hiyerarşik bir sıra içeresinde yer alan hukuk kurallarından altta bulunanın üstte bulunan hukuk kuralına aykırı olamaması durumuna “normlar hiyerarşisi” denir.   “Hukuk Düzeni Piramidi” olarak bilinen normlar hiyerarşisi kavramı, ilk olarak Hans Kelsen isimli Avusturyalı hukukçu tarafından sistematize edilmiştir.   Bilindiği üzere hukuk, çeşitli kaynaklardan oluşur ve bu kaynakların toplamı, bir ülkenin hukuk düzenini ifade eder. Kendi içerisinde tutarlı bir…

Devamını Oku »

Burjuva Nedir, Ne Demektir? Burjuvazi Kavramı ve Komünizm

Burjuva, kelime anlamı itibariyle “kentli, şehirli” demektir.   Latince “burgus (kale burcu)” kökünden gelir.   Ortaçağda şehirler surlarla çevrili olduğundan, buralarda yaşayan insanlar burjuva olarak adlandırılmıştır.   Bu anlama uygun olarak burjuvazinin Türkçe’deki karşılığı “kentsoylu” dur.      Burjuvazi ise bir sosyal sınıfı ifade eden, daha geniş bir kavramdır.   Özellikle Marksist teoride önemli bir yer kaplayan bu kavram, kapitalist…

Devamını Oku »

Bürokrasi Nedir? Ne Demektir? Kısaca Tanımı ve Özellikleri

Bürokrasi, kelime anlamı itibariyle, “bürodan yönetim ya da büroların egemenliği” demektir. Kelime, Latince “koyu renkli kumaşla örtülmüş yazı masası” ve “devlet görevlilerinin çalıştığı odaları” ifade etmek için kullanılan “bureau” kelimesi ile “hakimiyet” ya da “iktidar” anlamına gelen “cratie” kelimelerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Modern anlamda ilk kez, fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay tarafından kullanıldığı kabul edilmektedir.  Kavramın günlük dilde ve bilimsel…

Devamını Oku »

Peter Prensibi Kısaca Nedir?

Peter Prensibi, 1969 yılında Kanadalı bir eğitimci ve sosyolog olan Laurence Peter ve Raymond Hull tarafından yayımlanan “Peter Prensibi: Neden İşler Hep Kötü Gidiyor” adlı kitapta ortaya atılmıştır.   Peter İlkesi olarak da bilinir.   Peter Prensibine göre, kamu ya da özel, bir hiyerarşide çalışan herkes, yetersiz olduğu ve başaramayacağı bir kademeye kadar yükselme eğilimindedir.    Çünkü bireyler, terfi edildikleri…

Devamını Oku »

X ve Y Teorisi (Kuramı) Nedir? Genel Özellikleri ve Temel Varsayımları

X ve Y Teorileri, ABD’li Yönetim Bilimci ve Sosyal Psikolog Douglas Mc Gregor tarafından 1957 yılında yayımlanan “The Human Side of Enterprise( İşletmenin İnsan Boyutu)” adlı eserde ortaya atılmıştır.   Çalışmasında, örgüt içinde yöneticilerin davranışlarının, diğer insanların algılama biçimine ve görüş şekline bağlı olduğunu savunan Mc Gregor’a göre insanların bir kısmı klasik yönetim kuramını temsil eden X Teorisi’ne bir kısmı da…

Devamını Oku »
Başa dön tuşu