Anadolu Beylikler Dönemi Hakkında Kısa ve Özet Bilgi

Anadolu Beylikleri en başta Selçuklu Devleti’ne bağlı olarak ortaya çıkmışlar ancak, Anadolu Selçuklu Devletinin, Moğol saldırıları sonucunda nüfuz kaybetmesi ve yavaş yavaş yıkılması sonucunda bağımsızlıklarını kazanmışlardır.

 

Bu beylikler içinde yer alan ve Selçuklunun başkenti Konya’yı elinde tutan Karamanoğulları, kendisini Selçuklu Devleti’nin varisi olarak diğer beyliklere kabul ettirmeye kalksa da bunda başarılı olamamıştır.

 

Anadolu’da hakimiyet kurmayı başaran Söğüt ve Domaniç çevresinde kurulan Osmanoğulları Beyliği olmuştur.

 

Osmanoğulları Beyliğinin bu başarısı, kurulduğu coğrafyanın getirdiği avantajlara ve bu avantajla Bizans üzerine yaptığı seferlere bağlıdır. 

 

Bu durum Osmanoğulları’nın Anadolu üzerindeki prestijini ve gücünü yükseltmiştir. Çünkü Müslüman Türk topluluklar üzerinde kafirle savaşmayı esas alan gaza anlayışı oldukça etkilidir. 

 

Ancak buradan bütün beyliklerin Osmanlı’ya gönüllü olarak katıldıkları sonucu çıkarılmamalıdır.

 

Bazı beylikler kolaylıkla Osmanlı egemenliğini kabul ederken, bazıları uzun yıllar süren bir direnç göstermişlerdir.

 

Bu beyliklerden en önemlisi yukarı da söylediğimiz gibi kendisini Selçuklu Devleti’nin varisi sayan Karamanoğulları Beyliği’dir. Bu beylik II. Beyazid tarafından yıkılsa da, Ankara Savaşı sonucunda tekrar ortaya çıkmış ve nihai olarak Fatih Sultan Mehmet tarafından ortadan kaldırılmıştır. 

 

 

Anadolu’da bu dönemde kurulan başlıca Türkmen beylikleri şunlardır:

 

  • Karaman (Konya)’da Karamanoğulları,

 

  • Kütahya’da Germiyanoğulları,

 

  • Aydın ve İzmir’de Aydınoğulları,

 

  • Manisa’da Saruhanoğulları,

 

  • Muğla’da Menteşeoğulları,

 

  • Isparta’da Hamidoğulları,

 

  • Denizli’de İnançoğulları,

 

  • Tokat Niksar’da Taceddinoğulları,

 

  • Sivas ve Kastamonu’da Candaroğulları (sonradan İsfendiyaroğulları),

 

  • Sivas ve Kayseri’de Eretnaoğulları (sonradan Kadı Burhaneddin Devleti)

 

 

Şimdi bu beyliklere ilişkin bazı temel özellikleri maddeler halinde inceleyelim:

 

1. Bu beyliklerden en önemlisi yukarıda da belirttiğimiz gibi Karamanoğulları Beyliği’dir. Osmanlı’ya gösterdiği direncin yanı sıra, Karamanoğlu Mehmet Bey’in 1277’de Türkçeyi resmi dil ilan etmesi ve bilhassa Arapça ve Farsça’nın devlet işlerinde kullanılmasını yasaklaması bu beyliğin en önemli özellikleridir.

 

2. Bu beyliklerden Candaroğulları, Dulkadiroğulları ve Germiyanoğulları beylikleri Osmanoğulları beyliğinden kız alıp, kız vermek suretiyle bu beylikle akraba olmuştur. Hatta Germiyanoğulları beyliği çeyiz ve miras yoluyla Osmanlı’ya katılmıştır. 

 

3. Beyliklerden birçoğu Yıldırım Beyazıt dönemiyle birlikte Osmanlı hâkimiyeti altına alınmış ve bu dönemde Anadolu Türk siyasal birliği büyük ölçüde sağlanmıştır.

 

4. Ancak Yıldırım’ın 1402 yılında Timur’la yaptığı Ankara Savaşı’nı kaybetmesi üzerine, bazı beylikler Timur’un da teşvikleriyle tekrar ortaya çıkmıştır. Böylece varlıklarını bir süre daha devam ettirebilmişlerdir. 

 

5. 1515 yılında, Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı’ya katılmış olan Dulkadiroğulları beyliği Osmanlı’ya katılan son beyliktir. Bu beylik, Turnadağ Savaşı sonucunda Osmanlı’ya katıldı ve böylece Anadolu Türk siyasal birliği kesin olarak sağlanmış oldu. 

 

Bu makale işinize yaradı mı?
[Total: 2 Average: 5]