Say Kanunu Kısaca Nedir?

“Her arz kendi talebini yaratır” ifadesi “Mahreçler Kanunu” olarak da bilinen Say Kanunun ifadesidir.

 

Jean Baptist Say adındaki klasik iktisatçı tarafından ortaya atılan bu görüşe göre, bir mal üretilirken üretim faktörlerine yapılan ödemeler aynı zamanda ekonomide üretilen mallara olan talebin de kaynağıdır. Yani bir mal üretilirken sadece arz yapılmış olmaz, aynı zamanda bu malın üretilmesi için gerekli olan üretim kaynaklarına karşı bir talepte yaratılmış olur.

 

Zira piyasada sadece mallarla mallar mübadele edilir, para mallar arasındaki bu mübadeleyi kolaylaştıran bir araçtan ibarettir. Dolayısıyla üretirken de tüketirken aslında hem arz hem de talep aynı anda gerçekleşir.

 

Her arzın kendi talebini yarattığı bu ortamda talep yetersizliğinden bahsedilemez. İnsanlar ihtiyaç duydukları mallardan daha çok tüketebilmek adına daha çok üretmek ve üretirken de aslında tüketmek zorundadırlar.

 

Say’ın “Her arz kendi talebini yaratır” ifadesinden çıkarılabilecek en önemli sonuç, Say Kanunu’na göre bir piyasada arz ve talep dengesizliğinden bahsetmenin mümkün olmamasıdır. Say, düzgün işleyen bir piyasa mekanizmasında uzun vadeli bir arz-talep dengesizliğinden bahsedilemeyeceğini savunur.

 

Çünkü düzgün işleyen bir piyasa mekanizmasında talepten fazla üretilen malların fiyatları hemen düşeceğinden o malları üretenler zarar edecektir. Bu durumda üreticiler, arz fazlası olan mallarını derhal ortadan kaldıracaklardır. Böylece arz ve talep kısa bir süre içerisinde tekrar dengeye kavuşacaktır.