Ortaçağ Nedir? Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?

Ortaçağ yaklaşık 5 bin yıl kadar sürdüğü varsayılan uzun bir dönemdir. Bu uzun dönemin  önemli bir bölümü, düşünsel gelişmelerin duraklaması yüzünden karanlık çağ olarak adlandırılır.

 

Ancak bu dönemin sadece Batı dünyası yani Avrupa için bir karanlık çağ olduğunu akılda tutmak gerekir. Zira aynı dönemde batı dışında kalan dünyada özellikle İslam dünyasında  önemli düşünsel gelişmeler yaşanmıştır.  Bu dönemde Avrupa karanlık çağlarını yaşarken İslam düşünürleri uygarlık tarihine damgalarını vurmuştur. 

Ortaçağ, tarihçilerin geliştirdiği bir terim olmakla birlikte, ne zaman başlayıp ne zaman bittiği konusunda fikir birliği olmayan bir kavramdır.

 

Bazı tarihçiler için bu dönem, son Batı Roma İmparatoru Romulus Augustus’un tahttan indirildiği tarih olan 476’dan başlar.

 

Diğer bir kısım tarihçi ise 24 Ağustos 410’da Alaric komutasındaki Vizigotların Roma kentini ele geçirmesini, Ortaçağ’ın başlangıcı sayar.

 

Ortaçağın başlangıcı gibi bitişi de tartışmalı bir konudur.

 

Nitekim Türkiye’de, Ortaçağ’ın Fatih Sultan Mehmet önderliğindeki Osmanlıların Konstantinopolis’i yani İstanbul’u fethetmesiyle bittiği görüşü yaygın iken; birçok farklı ülkede tarihçiler farklı olayları ve tarihleri ön plana çıkarmaktadır.

 

 

Örneğin İtalya’da Floransa Vaftizhanesi’nin kuzey kapılarının inşa edildiği 1401 yılı, İngiltere’de Bosworth Savaşı’nın gerçekleştiği 1485 yılı ve İspanya’da Kral II. Fernando’nun ölüm tarihi olan 1516 yılı Ortaçağ’ın sonu olarak kabul edilir.

 

Yine bazı tarihçiler, Gutenberg’in Matbaa makinesini icat ettiği tarih olarak bilinen 1455’i ya da Kristof Kolomb’un okyanus ötesi yolculuğunun tarihi olan 1492’yi Ortaçağ’ı bitiren olay olarak öne çıkarmaktadır.

Bu tekil olayları bir kenara bırakırsak, insanlık tarihinde 15. yüzyıldan sonra Ortaçağ’ın son bulduğu genel olarak kabul edilmektedir.

 

Ortaçağdan çıkış sürecinde asıl olarak coğrafi keşifler, Rönesans ve dinde Reform hareketleri gibi büyük çaplı değişimler sayesinde  Avrupa yani Batı dünyası,  tarihsel bir sıçrama yapmış ve dünyanın geri kalanı üzerinde siyasi, iktisadi, ekonomik ve teknolojik üstünlükler kurmuştur.