Kısaca Srebrenitsa Katliamı, Bosna Savaşı, Boşnaklar

Srebrenitsa Katliamı, Yugoslavya’nın dağılma sürecinde yaşanan çatışmalar nedeniyle BM tarafından güvenli bölge ilan edilmiş olan Srebenitsa’ya sığınmış Boşnakların, Sırp paramiliter güçleri tarafından katledilmesi olayıdır. 1995 yılının Temmuz ayında gerçekleşmiştir.

 

Bu olay, Lahey’deki eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Adalet Divanı tarafından “soykırım” olarak tanımaktadır. 

 

Katliama giden olaylar, 1991’de Slovenya ve Hırvatistan’ın bağımsızlığını ilan etmesi ve Yugoslavya Federasyonun’un çözülmeye başlamasına kadar uzanır.

 

Bu süreç içerisinde Bosna-Hersek, 3 Mart 1992’de bağımsızlığını ilan etti.

 

Boşnakların bağımsız bir devlet haline gelmesini istemeyen Sırplar ise Saraybosna’yı kuşatıp, şehri işgale başladılar. Çatışmalar kısa sürede hızlanarak bütün Bosna-Hersek’e yayıldı.

 

Ülkenin her tarafından Boşnakların uğradığı katliamlara dair haberler gelirken; katliamdan kaçan yüz binlerce Boşnak mülteci konumuna düştü.

 

Ancak Boşnaklar, sığındıkları yerlerde de güvende değildi.

 

Boşnaklara yönelik saldırıların engellenmesi amacıyla Amerika, İngiltere ve Türkiye’nin girişimleriyle Yugoslavya’ya ekonomik ambargo uygulanmaya başlandı. Ancak bu gelişme, Sırpların faaliyetlerini engellemeye yetmedi.

 

Bunun üzerine Birleşmiş Milletler 1993’te, katliamların önüne geçebilmek için Srebrenitsa, Zepa, Tuzla, Saraybosna, Gorajde ve Bihaçı’yı “Güvenli Bölge” olarak ilan etti. Güvenli bölgeler, Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün denetimine alındı.

 

Bölgede BM denetiminde bir barışın kurulmasını istemeyen Sırplar, daha fazla şehri ele geçirebilmek için Gorajde ve Srebrenitsa’ya karşı büyük bir saldırı başlattı. Ancak bu iki şehir de Güvenli Bölge kapsamındaydı ve çok sayıda mülteciyi barındırmaktaydı.

 

Srebrenitsa yaklaşık 600 Hollandalı asker tarafından korunmakta olsa da, bu koruma sadece sembolikti.

 

Üstelik Hollandalı komutan Thom Karremans kendi askerlerinin herhangi bir zarara uğramasını istemiyordu.

 

6 Temmuz 1995’te Sırp lider Ratko Mladiç Srebrenitsa’yı kuşattığında bu durum gayet iyi biliyordu.

 

Öyle ki, Mladiç 14 Hollandalı askeri esir alıp, eğer Srebrenitsa’nın kendi denetimine verilirse onları serbest bırakacağını açıkladı.

 

Bunun üzerine Karremans, 14 askerine karşılık Srebrenitsa’yı ve buraya sığınmış olan beş bin Boşnak’ı Sırplara teslim etti.

 

Böylece Sırplar, 11 Temmuz’da Srebrenitsa’ya girdiler.

Ratko Mladiç şehre girmesinin ardından, “İşte 11 Temmuz 1995’te Sırp şehri Srebrenitsa’dayız. Büyük bir günün arifesindeyiz. Bu şehri Sırp halkına armağan ediyoruz. Nihayet, isyanlardan sonra bu topraklarda Türklerden intikam almamızın zamanı geldi” şeklinde bir açıklama yaptı.

 

Ratko Mladiç Boşnaklara ise “Hiçbir şeyden korkmayın, kadınlar ve çocukların gitmesine izin verin. Size hiçbir şey yapılmayacak.” diye yumuşatıcı konuşmalar yaptı.

 

Ancak birkaç gün sonra bölgeden kaçan kişilerin haber vermesiyle Srebrenitsa’da büyük bir katliam yapıldığı ortaya çıktı.

 

Ortaya çıkan manzara korkunçtu.

 

Sırplar ellerindeki esir Boşnakları gruplar halinde öldürmüş, cesetlerin bulunmasını engellemek için, bir bölümünü yakmış, bir bölümünü ise Ormanlık alanda değişik yerlere toplu olarak defnetmişti.

 

Hatta bazen defin yerleri değiştirildiğinden cesetlerin kimlik tespitin yapılması dahi olanaksız hale gelmişti.

 

Katliamın ardından ilk belirlemelere göre 8372 kişi katledilmişti. Sırpların gerçekleştirdiği bu katliam, uluslararası kamuoyunda büyük bir tepkiye neden oldu.

 

Srebrenitsa’da görev yapan askerlerine başarı madalyası veren Hollanda ise katliamdaki sorumluluğunu hiçbir zaman örtemedi.

 

Katliamın başındaki isim Ratko Miladiç, 2008 de yakalandı. Ardından Lahey Adalet Divanı’nda yargılanarak suçlu bulundu.

 

Sirbistan Cumhurbaşkanı Tomislav Nikoliç ise 13 Nisan 2013 tarihinde yaptığı açıklamada;

 

“Diz çöküyorum ve Srebrenitsa’da devletim ve halkım adına bazı kişilerin yaptığı zulümden dolayı özür diliyorum.” diyerek Boşnaklardan özür diledi.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu?
[Total: 5 Average: 5]

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.