Marjinal Fayda Kavramı Kısaca Nedir?

Marjinal sözcüğü günlük dilde genellikle “aykırı, farklı” gibi anlamlarda kullanılıyor olsa da, iktisat literatüründe “son birim” anlamına gelmektedir. 

 

İktisat biliminde yani ekonomide marjinal kavramı, “son kullanılan, son eklenen ya da son çıkarılan birimi” ifade eder ve bir mal ya da hizmetin sağladığı faydanın ölçülmesinde kullanılır. 

 

Bu bağlamda marjinal fayda kavramı, bir mal ya da hizmetin tüketim miktarındaki her bir birim artışın veya azalışın toplam faydayı ne ölçüde arttırdığı ya da azalttığının ölçüsüdür. 

 

Marjinal fayda kavramı, bir malın değerinin belirlenmesinde nesnel üretim maliyetlerinden çok o malın tüketilmesinden elde edilen bireysel faydanın belirleyici olduğu olgusuna dayanan bir yaklaşımın sonucudur. 

 

Bilindiği üzere bir mal ya da hizmetin elimizdeki miktarı arttığında yani o mal ya da hizmete her bir birim ilave edildiğinde, o mal ya da hizmetin tatmin ettiği ihtiyacın şiddeti de azalacaktır. Bu durum “azalan marjinal fayda ilkesi” olarak adlandırılır. 

 

Azalan Marjinal Fayda İlkesine göre toplam fayda, tüketim miktarı arttıkça artar ancak azalarak artar. Diğer bir ifadeyle azalan marjinal fayda ilkesine göre tüketicinin her bir birim yeni tüketimden elde ettiği ek fayda bir önceki birimden sağladığı faydadan daha düşüktür. 

 

Çölde susuz kalmış bir insan örneği azalan marjinal fayda ilkesi hakkındaki en basit örnektir. 

 

Çölde susuz kalmış bir insan için suyun değeri ölçülemeyecek kadar çoktur. Hatta su, onun için dünyadaki en değerli şeydir. 

 

Bu insanın önüne beş bardak su koyarsak ilk bardakları büyük bir tatmin duygusuyla içecektir. Ancak her bardaktan sonra susuzluk duygusu azalacağından, su içmekten elde edeceği fayda düzeyi de azalacaktır. İşte bu insanın içtiği son bardak sudan elde ettiği fayda, suyun marjinal faydasıdır. Ve iktisat bilimi için bir malın ya da hizmetin gerçek değeri o malın marjinal faydasına eşittir.  

 

Bu anlamıyla marjinal kavramı, ekonominin birçok yerinde sıklıkla karşımıza çıkar. 

 

Örneğin;

 

– Gelirde yaşanan son bir birimlik artışın tüketimde yarattığı artışa “marjinal tüketim eğilimi”, tasarrufta yarattığı artışa “marjinal tasarruf eğilimi” denir.

 

– İşletme sermayesindeki son bir birimlik artışın üretimde ortaya çıkardığı artışa “sermayenin marjinal verimliliği” denir. 

 

– Bir maldan bir birim fazla üretmek için, diğer malın üretiminden ne kadar fedakarlık edileceğini gösteren orana “marjinal dönüşüm oranı” denir. 

 

Yayım tarihi
Ekonomi olarak sınıflandırılmış

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.