Kısaca Sosyoloji Nedir?

 

SOSYOLOJİ NEDİR?

 

En genel ifadesiyle sosyoloji, toplumu ve toplumsal gerçekleri araştıran, inceleyen, karşılaştıran ve yorumlayan bir bilim dalıdır.

 

Sosyoloji, insan toplumlarının, insan kültürlerinin ve insan ilişkilerinin sistematik bir biçimde incelenmesidir.

 

 

Sosyoloji biliminin amacı, insanın sosyal ilişkilerini incelemek, toplumları, toplumsal kurumları ve bu kurumların insan üzerindeki etkilerini incelemektir.

 

Bu bağlamda sosyolojinin merkezinde toplumsal ilişki, toplumsal etkileşim, toplumsal davranış ve bunların birey üzerindeki etkileri vardır.

 

Dolayısıyla Sosyolojinin ilgi alanları suçtan dine, ırk ayrımcılığından sosyal sınıflara, ya da toplumların benimsedikleri yaygın inanç ve kültür ögelerinden, toplumları etkileyen radikal değişikliklere kadar birçok alanda kendini gösterebilir.

 

Sosyoloji hem küresel meseleleri hem de ulusal ve yerel meseleleri analiz eder, onları inceler.

 

Sosyoloji suç, hukuk, fakirlik, zenginlik, ayrımcılık, eğitim, kent yaşamı, ekonomi gibi birçok ulusal ve yerel meselenin yanı sıra küresel düzeydeki nüfus artışı ve göç, savaş ya da barış veyahutta ekonomik büyüme gibi küresel meseleleri de inceler ve açıklamaya çalışır.

 

Son olarak belirtilmesi gereken nokta, sosyolojinin bir bilim dalı olduğudur. Sosyoloji bir bilim dalı olması nedeniyle olması gerekeni yani ideal olanı incelemez. Onun inceleme alanı reel düzeyde yaşananlardır. Yani toplumsal olgular, olaylar ve gerçeklerdir.

 

Sosyolog, bu olgular, olaylar ve gerçekler üzerine yaptığı gözlemler ve kullandığı bilimsel araştırma metotlarıyla toplumsal ve sosyal süreçleri anlamak ve açıklamak görevini yerine getirir.

 

 

SOSYOLOJİ TERİMİNİN TARİHÇESİ

 

Peki Sosyoloji nasıl ortaya çıktı? Sosyoloji terimi ilk kez kim tarafından kullanıldı?

 

Şimdi bu sorulara kısaca cevap vermeye çalışalım.

 

Esas itibariyle 18. yüzyılda Batı Avrupa’da sanayileşmenin ortaya çıkardığı toplumsal sorunlara çözüm bulmak amacıyla ortaya çıkan sosyoloji bilimi, zamanla inceleme konularını genişletmiş ve sadece Avrupa toplumuyla sınırlı kalmayarak diğer toplumlara ilişkin sorunlara da eğilmeye başlamıştır. 

Sosyoloji kelimesi Latince Socius ve Yunanca Logos kelimelerinin birleşmesinden türemiş bir kelimedir. Socius arkadaş, dost ve toplum gibi anlamlara gelirken; Logos ise bilgi demektir.

 

Bu bağlamda sosyolojinin Türkçe karşılığı “toplumbilimi” dir.

 

Sosyolojiyi bir bilim dalı olarak kuran ve ona ismini veren kişi Fransız Filozof Aguste Comte‘dur.

 

Comte, bu bilime başlangıçta “Sosyal Fizik” adını vermek istese de, o dönemde bu ismin başka bir çalışmada kullanılmış olması nedeniyle bir kavram kargaşasına yol açmamak adına “Sosyoloji” kelimesini kullanmaya devam etmiştir.

 

Aguste Comte’un sosyolojiye “sosyal fizik” adını vermek istemesi onun pozitivist düşüncesinin bir sonucudur.

 

Çünkü Comte, bu yeni bilim dalının tıpkı fizik bilimi gibi deneylere ve gözleme dayalı bir bilim dalı olmasını, yani bir pozitif bilim dalı olmasını arzu etmiştir. Toplum hakkında kesin ve nihai çözümler üretmesini arzulamıştır.